De linde van Endegeest

Tachtig jaar lang mocht er rond Leiden geen hoge boom staan. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog moest het land buiten de stad open blijven als schootsveld, en volgens het landelijke register ging deze linde voor Kasteel Endegeest de grond in direct nadat de oorlog in 1648 was afgelopen. Dat zou hem, in de woorden van het register, tot een van de oudste linden van Nederland maken. Die datum is nog eens bekeken. Een artikel uit 2023 in het boomtijdschrift Arbor Vitae wijst erop dat 1648 precies is, van website naar website wordt herhaald, en door geen enkele gevonden bron wordt gedragen; de boom stond in 1989 niet eens op een lijst van grote linden in Nederland. Dus: ergens in de zeventiende eeuw geplant volgens de eigen band van het register, tussen 300 en 400 jaar geleden, met het precieze jaartal als overlevering en niet als archiefstuk. Over de stam twist niemand. De metingen lopen van 5,58 tot 5,70 meter omtrek, aan een boom van ongeveer 20 meter hoog die vrij staat in het plantsoen voor het kasteel, met ruimte aan alle kanten. Hij heeft het huis van eigenaar zien wisselen. Het kasteel werd rond 1650 herbouwd voor Elisabeth van Schouwen en Jacob van Berchem, kwam in 1895 in handen van de gemeente Leiden, diende lange tijd de geestelijke gezondheidszorg en is onlangs weer particulier bezit geworden. Een openbare wandelroute loopt nog altijd om het kasteel heen en langs de linde.