De ginkgo van de Hortus

Deze ginkgo werd in 1785 geplant en bracht anderhalve eeuw door als wat botanici zonder veel romantiek een mannelijk exemplaar noemen: alleen de kleine katjes, nooit zaad. In 1935 entten tuinlieden er een paar vrouwelijke twijgen op, gesneden van een ginkgo op Huis ten Donck, een landgoed bij Rotterdam. Één ent sloeg aan. Die leeft nog steeds, één genetisch vrouwelijke tak uitgegroeid in een verder mannelijke boom, en elk najaar levert alleen die tak de kenmerkende pruimachtige zaden van de soort, waarvan het vlezige omhulsel eerder naar ranzige boter ruikt dan naar fruit, een lokmiddel voor insecten en geen gebrek. Ginkgo biloba is de enige overlevende van een hele plantenorde, met een stamboom die in het fossielenbestand terugloopt tot ruwweg 270 miljoen jaar geleden, lang voordat er bloeiende planten bestonden, en dat maakt de operatie van halverwege de jaren dertig aan juist deze boom een vreemde botsing van tijdperken: een levend fossiel, bijgewerkt met de enttechniek van een twintigste-eeuwse boomgaard. De Hortus bouwde het kassencomplex in 1938 om de boom heen, zo dicht erop dat de ginkgo de hele kassenvleugel eerder verankert dan er los van staat.