De oude plataan van het Plantsoen

Deze plataan stond er al voordat het park eromheen bestond. Het Plantsoen werd tussen 1835 en 1842 aangelegd als werkverschaffing, een Engels landschapspark op de gesloopte bolwerken van Leiden, de aarden wallen die de stad hadden verdedigd tot ze hun nut verloren. Salomon van der Paauw ontwierp het, en daarom zijn er geen rechte paden, daarom blijven de zichtlijnen opengaan naar het water van de Singel, en daarom staat er sinds 1867 een volière. Het register dateert deze plataan op de jaren 1820 en noemt hem de oudste boom van het park, ouder dan de aanleg waarin hij staat. Zijn formele plantperiode is ruimer, 1800 tot 1850, dus zijn leeftijd ligt ergens tussen de 175 en 225 jaar. Platanen werden het werkpaard van de Europese stadsparken omdat ze verdichte grond verdragen, lucht waar een beuk aan bezwijkt, en hard snoeien, en daarom staan er uit precies deze periode van gemeentelijke parkaanleg nog zoveel overeind. De meeste gingen als jonge kweek de nieuwe grond in. Deze was er volgens de datering van het register al toen de grondwerkers kwamen. Ga bij Plantsoen nummer 1 staan en kijk langs de stam omhoog: de afschilferende bast verraadt de soort, en daarboven zit een kroon die twee eeuwen de tijd heeft gehad om vol te groeien.