De ijzerhoutbomen die zichzelf een naam gaven

Kwekerijen door heel Europa verkopen een Perzisch ijzerhout genaamd Parrotia persica 'Het Plantsoen'. Hij is vernoemd naar dit park, en dit zijn de bomen waarnaar hij is vernoemd. De naamgeving kwam van Esveld, de Nederlandse kwekerij die de cultivar introduceerde, en de catalogus legt de wat vreemde naam zonder omhaal uit: de plant dankt zijn naam aan het Plantsoen in Leiden, een park aan de singelgracht, waar deze treurvorm van het ijzerhout, geplant aan het begin van de twintigste eeuw, door hen werd benoemd. Het landelijke register komt qua datering overeen en noemt de aanplant tussen 1910 en 1920, met als reden voor bescherming 'dendrologisch'. Het register telt drie ijzerhoutbomen op deze plek, bij nummer 45, en daarom staan ze hier als één geheel in plaats van als drie aparte bomen. Hun vorm is de brede, lage, uitwaaierende groeiwijze waar de cultivar naar is vernoemd. Een Perzisch ijzerhout is een verwant van de toverhazelaar en gedraagt zich er ook naar. Kleine, donkerrode bloemen openen in februari en maart aan kale takken, voordat er ergens anders in het park iets beweegt. In oktober en november verkleurt het blad naar geel, dan oranje, dan rood en paars, vaak meerdere kleuren tegelijk op één boom. Het park zelf werd tussen 1835 en 1842 aangelegd op de oude Leidse stadswal, in Engelse landschapsstijl, naar ontwerp van Salomon van der Paauw. Van geen van de drie bomen is een omtrek bekend.