De plataan van 't Zwik

Hier stond een buitenhuis dat 't Zwik heette, en nu ligt er een stratenpatroon. De gemeente kocht de plek in 1917 om de stad uit te breiden en bebouwde haar in de jaren twintig en dertig. Dat was het gewone lot van de kleinere buitens aan de rand van een stad waarvan het inwonertal met elke nieuwe fabriek steeg. Het huis verdween. Wat bleef, is beplanting: deze plataan en, zestig tot honderd meter naar het westen, een eik en een beuk die het register ook aanwijst als restanten van hetzelfde terrein. Dat is handig om te weten als je hier staat. Drie bomen op drie punten langs een straat zijn geen toeval, ze zijn het laatste leesbare spoor van een tuin. Trek je een lijn tussen ze, dan loop je over iemands oprijlaan. De plataan is van de drie het makkelijkst te herkennen: afbladderende schors in crème, olijfgroen en grijs, grote bladeren in de vorm van een esdoornblad, en de stekelige ronde zaadbollen die de hele winter blijven hangen. Platanen zijn de grote overlevers van de stadsuitbreiding. Ze verdragen verdichte grond, beschadigde wortels, vervuiling en hard snoeien beter dan wat ook van hun formaat, en precies daarom staat deze er nog en het huis niet.