De taxus van de Kleverlaan

De oudste algemene begraafplaats van Haarlem is ook een van de beste plekken in de stad om te zien hoe een negentiende-eeuws idee van een vredig hiernamaals eruitzag, uitgedrukt in bomen. Zocher, dezelfde familie landschapsarchitecten die achter een groot deel van het Haarlemse parkgroen zit, legde begraafplaats Kleverlaan in 1828 aan op de plek van een voormalige boerderij, en koos daarbij de Engelse landschapsstijl boven de strakke formele rijen die toen gangbaarder waren voor begraafplaatsen: kronkelende paden, vijvers, flauwe hellingen en bomen die om hun eigen karakter werden geplant in plaats van in eentonige rijen van dezelfde soort. Tussen het resultaat staat een oude taxus, een soort die eeuwenlang bewust en keer op keer op Europese begraafplaatsen is geplant vanwege de associatie met rouw en, iets minder somber, omdat taxussen simpelweg langer leven dan bijna alles wat ernaast de grond in gaat, onder de juiste omstandigheden zelfs langer dan de begraafplaats zelf. Naast hem groeien watercipressen en moerascipressen, een Atlasceder en een ginkgo, allemaal uit hetzelfde oorspronkelijke plantplan, al geeft geen enkele bron de precieze leeftijd van de taxus, verder dan dat hij echt oud is en niet alleen volgroeid. De begraafplaats blijft tijdens de gewone openingstijden gratis open voor bezoekers, een werkende dodenakker die tegelijk, bijna en passant, een van de betere bomencollecties van Haarlem is.